‘Ik heb helemaal niets met stillevens’, hoor ik op de achtergrond. Vanuit de rechterhoek in het atelier wordt dit luidruchtig bevestigd: ‘Ik ook niet’.
Vrijdag, één keer in de twee maanden is er “De Verdieping”. Een workshop, hier in het atelier aan de Boulevard, waar we telkens nog dieper duiken in het vak van schilderen.
Deze keer was er op verzoek aandacht voor het fundament. Aan de hand van zelf uitgekozen flessen die jouw persoonlijkheid representeren. En dan aan de slag met licht-donkerverhoudingen, vorm, ruimtelijkheid, kleur en penseelstreek. Een goed doordacht plan.
‘Maar alles is mooi… werp ik in gedachten tegen op de geluiden in het lokaal. Tegelijkertijd realiserend dat ik dat nu wel kan vinden, maar hoe breng ik dat over…’
Pas toen de spreker uit de hoek zich ging richten op de schaduwen, natuurlijk ook onderdeel van een stilleven, kwam schoorvoetend de fascinatie tot leven.
’s Avonds tijdens mijn wandeling over het strand bleef ik me afvragen waarom mensen stillevens eigenlijk niet leuk vinden. Wat is nu eigenlijk de werkelijke reden of vooroordeel over stillevens? En belangrijker, hoe ik hen wel de schoonheid kan laten ontdekken.
Hierbij een poging:
Een stilleven schilderen lijkt eenvoudig: je zet drie dingen neer en je schildert ze na. Maar wie wel eens heeft gezeten met drie objecten die “niets met elkaar hebben” weet dat het zo niet werkt.
De relatie tussen objecten ontstaat niet door de objecten zelf. Ze ontstaat door wat er tussen en omheen gebeurt. Denk aan licht, kleur of mijn favoriet: “reflectie”.
Eén lichtbron, consequent doorgevoerd, maakt drie losse dingen tot een familie. Als de schaduw overal aan dezelfde kant valt, als het licht overal op dezelfde plek raakt — dan horen ze bij elkaar. Het licht verbindt ze.
Schaduwen die elkaar raken of overlappen bouwen een brug tussen objecten op het vlak. En een kleur die subtiel terugkomt in alle drie — een vleugje geel in de groene vaas, een vleugje groen in de gele — trekt ze zachtjes samen zonder dat je het bewust ziet.
Maar de diepste verbinding is misschien wel deze: bedenk voordat je begint één zin over je objecten. Wie zijn ze? Wat hebben ze met elkaar? Het hoeft nergens uit te blijken in het schilderij. Maar het verandert hoe je kijkt. En dat zie je terug in wat je maakt.
