“Mijn verf droogt zo snel.” Dit hoor ik vaak en dan vooral bij de deelnemers die met acrylverf werken tijdens de schilderworkshops op het strand. Ik werk ook graag met acrylverf op het strand. Juist omdat het zo snel droogt. En het is heel handig tijdens het vervoer van mijn werk weer terug naar het atelier.
Tegelijkertijd begrijp ik het wel. Wind, zon en temperatuur versnellen het drogingsproces. En dit kan soms voor irritatie zorgen.
Wat je dan zou kunnen overwegen is retarder.
Wat is retarder?
Retarder is een medium waarmee je de droogtijd van acrylverf kunt vertragen. Daardoor kun je langer mengen, en het is absoluut handig om zachte overgangen te maken.
Vooral bij plein air schilderen kan dat het verschil maken waardoor je meer rust neemt om echt waar te nemen.
Hoe ik het zelf gebruik
Ik meng retarder nooit direct door mijn verf. Ik vind dat het dan teveel glans geeft en mijn verf minder grip geeft met de ondergrond, waardoor het ‘uitglijdt’ op mijn doek. Op mijn panelen is dit nog sterker. (Deze zijn gladder dan het doek en minder absorptie) Daar gebruik ik het zelden.
Ik heb zo’n klein sprayflesje (zie foto) waarin ik de helft vul met water en hoogstens 5 druppels retarder toevoeg. Dit is met de retarder van Winsor & Newton makkelijker te doseren dan met de retarder van Royal Talens (Amsterdam). Ja, er is verschil tussen de twee merken, maar ze voldoen beide aan hun functie. Voor de zekerheid zet ik er altijd op wat er in mijn flesjes zit 🙂 Dus water & R.
Eerst het water en dan een paar druppels retarder toevoegen. Altijd schudden voordat je het gaat gebruiken. Ik vernevel het mengsel licht op mijn pallet, naast de verf. Dan doop ik mijn penseel in het water-retardermengsel en dan pas in de verf.
Ik gebruik dit zelf eerlijk gezegd niet vaak bij pleinair, maar meer binnenshuis. Bijvoorbeeld bij portretten. Maar je kunt retarder zeker gebruiken bij plein-air.
Het effect is subtiel, de verf langer werkbaar, en door de vermenging met het water niet te zwaar en plakkerig. Bedenk wel dat je niet teveel retarder gebruik ten opzichte van de hoeveelheid verf, anders verlies je kleur. Je kunt het zien als een transparant opvulmiddel. Teveel en je verliest kleurkracht door ruimere verdeling van het pigment, waardoor de kleur optisch iets aan intensiteit kan verliezen.
Begin liever met weinig, je kunt altijd nog toevoegen.
Een alternatief: alleen water
Sommige kunstenaars gebruiken helemaal geen retarder, maar werken met een plantenspuit met alleen water. Door af en toe een fijne nevel over je palet te sprayen, blijft de verf vochtig en werkbaar.
Eenvoudig, en vaak al voldoende—zeker op minder warme dagen.
Het verschil zit in de werking: water verdampt sneller, terwijl retarder het droogproces echt vertraagt. Bedenk wel dat door retarder ook het drogingsproces verandert.
Voordelen van retarder
- meer tijd door vertraging van het droogproces
- zachtere overgangen
- makkelijker blenden
Nadelen van retarder
- te langzaam drogen bij koel weer
- te veel glans
- maakt verf plakkerig
- minder zichtbare penseelstreek

retarder vertraagt de droogtijd van acrylverf, zodat je langer kunt mengen en zachtere overgangen kunt maken.
